Een stukje geschiedenis:

De naam ontleent ons bedrijf aan het buurtschap 'de Waog' waarvan de tuinderij het middelpunt vormt. 

1980-1994 De pioniersfase 

In 1981 werden de gebouwen en landerijen aangekocht waarna er gestart werd met de biologische teelt van groenten en akkerbouwproducten.
De biologische landbouw stond toen nog in z'n kinderschoenen en alles moest door onszelf ontwikkeld worden, zowel de productietechniek als het vermarkten. Het waren moeilijke jaren waar we ons dankzij een rotsvast vertrouwen in 'de biologische principes' doorheen hebben weten te worstelen. Wat dat betreft zijn we veel dank verschuldigd aan die consumenten die toen al kozen voor biologische voeding, en daardoor de productie ervan stimuleerden.

In de beginjaren negentig zette de schaalvergroting door óók in de biologische landbouw; Van ons werd verwacht dat we ons gingen toeleggen op de productie van een beperkt aantal groenten en dat op een zo groot mogelijke schaal. Dat kon alleen door ook te mechaniseren, maar wij wilden geen 'fabriek' worden. Veelzijdigheid is altijd onze leuze geweest….
Met 11 hectaren grond was ons bedrijf ook te klein om te specialiseren, en omdat er in onze omgeving geen biologische boeren waren waarmee we grond konden ruilen t.b.v. vruchtwisseling, zijn we toen op zoek gegaan naar andere mogelijkheden om ons bedrijf tóch door te kunnen zetten. Verkoop rechtstreeks naar de consument was een van de alternatieven.

1994-2005 Zo van het land naar de klant 

Naast de uitbreiding van onze Boerderijwinkel werd er in 1994 gestart met de Bezorgdienst rechtstreeks naar particulieren. Gelijktijdig werd het teeltplan zodanig aangepast dat er een zo breed mogelijk assortiment groenten, en dat in beperkte oppervlakten, continu geteeld- en aangeboden kon worden.
De bezorgdienst werd een enorm succes! Binnen enkele jaren groeide onze klantenkring tot ruim 500 gezinnen die hun wekelijkse boodschappen door ons lieten ver- én be-zorgen. Dit succes was vooral te danken aan het brede aanbod dat we hadden, maar voorál ook versheid en betaalbaarheid. 
Het succesverhaal had echter ook z'n keerzijde; We kwamen bijna niet meer aan telen toe! 
Omdat er in die tijd nog geen 'voorbeelden' waren waar we de kunst konden afkijken, en de enige automatisering die er beschikbaar was, afgestemd was op Supermarkten, werd er veel energie gestoken in de ontwikkeling van nieuwe automatisering en logistiek t.b.v. de Bezorgdienst. Wat dat betreft zijn wij veel dank verschuldigd aan Thijs Dams van 'Easybrothers' uit NEER, een automatiseerder die kon 'luisteren en meedenken', en die ons jarenlang heeft bijgestaan; Gezamenlijk hebben we een fantastisch systeem ontwikkeld, niet alleen op Software-gebied maar ook met gebruikmaking van geavanceerde Hardware. 
Daarnaast ging er in deze periode veel tijd zitten in het klantencontact en Beheer,  organisatie van Open Dagen, ontwikkeling van nieuwe producten, etc.  
Ook werden we in die tijd een soort 'Helpdesk' voor andere biologische bedrijven in binnen- en buitenland die gebruik wilden maken van onze ervaring, maar óók belangstelling toonden in de door ons ontwikkelde automatisering.

Op die manier hebben we eraan bijgedragen dat tientallen nieuwe Bezorgdiensten een start konden maken, waarvan 6 volgens ons concept.
 
Het teeltoppervlak werd in die periode teruggebracht naar ca. 6 hectare en we gingen naarstig op zoek naar meer extensieve teelten om zo de grond die we in eigendom hadden tóch te kunnen blijven onderhouden.
Naast de vele soorten groenten werden er meer aardappelen verbouwd, en ook verschillende granen die we in eigen beheer lieten malen- en tot brood verwerken.
Een gedeelte van de grond werd jaarlijks ingezaaid met groenbemesters (gras/klaver, Phacelia). 

Trudelies en Wiel in een bloeiend perceel Phacelia

Ondanks dat deze periode - waarin we méér winkelier, automatiseerder en chauffeur waren dan boer - een enorme verrijking voor ons zelf meebracht, zijn we niet echt trots op onze prestaties als landbouwer in die tijd; Het hart lag immers bij de tuinbouw, en het was vaak pijnlijk om teelten te zien onderkomen gewoonweg bij gebrek aan tijd voor de landbouwtak; Het motto was geworden: 'Planten kunnen wachten, Klanten niet....!'.
Einde 2004 kregen we de kans om de Bezorgdienst in z'n geheel af te stoten, en wel op een manier dat iedereen er beter van werd: De ondernemer die 'm doorzette, continuïteit naar de klanten toe, al het personeel dat overgenomen werd, de inrichting en automatisering die we konden verhuren, en niet te vergeten wij zélf...; 
We waren weer vrij!

2005-heden: weer volop in productie

Sinds het moment dat de Bezorgdienst afgestoten is, zijn we ons - na enkele 'rustjaren' - weer volop gaan richten op de productie, met daarnaast - geconcentreerd op de vrijdag en zaterdag - de Boerderijwinkel. 
Het teeltplan wordt elk jaar weer intensiever, er werden nieuwe teelten gezocht die goed bij ons bedrijf passen en waarmee we ons van anderen kunnen onderscheiden, en er is de afgelopen jaren véél geïnvesteerd in mechanisatie, gebouwen en grond.

       Hierboven de nieuwe tractor, spitmachine en - op de achtergrond - de nieuwe loods
 
Verjonging(?)
In de hoop op opvolging door onze oudste zoon Joep, hebben we in 2010 de kans aangegrepen om enkele grote aangrenzende percelen aan te kopen, waarmee we onze huiskavel hebben kunnen verdubbelen naar ruim 12Ha! 
Daarnaast huren we ca. 5Ha landbouwgrond op 'de Brookberg', een landgoed rond een afgraving dat uitgegroeid is tot een prachtig natuurgebied.
Ons teeltplan is nog volop in ontwikkeling; Omdat we veel intensieve groenten telen, en die bovendien vaak 2 maal per seizoen op hetzelfde perceel, proberen we 'rustjaren' in te bouwen om de grond de kans te geven zich te bekomen. Dit betekent dat er minimaal één keer per 6 jaren een graangewas geteeld wordt, en telkens voordat er kolen geteeld worden, een gras/klaver-groenbemesting.

Op die manier ontstaat er een bouwplan waarbij de grond niet te intensief beteeld wordt, en - door een ruime vruchtwisseling - de ziektedruk voor de gewassen minimaal is.
De bemesting gebeurt met organische mest die we zoveel mogelijk betrekken van biologische bedrijven in de regio. Onze voorkeur gaat daarbij uit naar strorijke koemest die we eerst op de compostplaats een jaar laten rijpen, maar bij gebrek daaraan vallen we vaak ook terug op (biologische) runderdrijfmest in combinatie met groenbemesters.
Na de oogst van onze granen wordt het stro- maar ook het hooi van de gras/klaver en soms ook groenteafval geruild met collega-boeren als veevoer tegen (biologische)mest.
Alle granen die we telen (Tarwe, Rogge, Spelt) worden in eigen beheer verwerkt, en als meel of als brood verkocht; De granen laten we op steen door een watermolen malen (Commandeursmolen Mechelen). Bakkerij Christine in NEER bakt er vervolgens alle broden van, zowel met gist als met desem.

Nieuwe ontwikkelingen:

Stikstofbemesting m.b.v. vlinderbloemige gewassen
Sinds 2010 experimenteren we met het op grotere schaal telen van vlinderbloemigen (klavers, luzerne, etc.) waarvan de maaisels worden ingekuild, om vervolgens te worden uitgereden als Stikstofbemesting op percelen waar intensieve groenten worden geteeld.
Op deze manier worden we minder afhankelijk van dierlijke mest waarop van de ene kant steeds strengere regelgeving van toepassing is, en die bovendien - in biologische vorm - steeds moeilijker beschikbaar komt.
Dit is een dure manier van bemesten, echter de grond waarop de vlinderbloemigen geteeld worden verrijkt óók, en het organische stofgehalte neemt bovendien toe wat op de lange termijn tot de door iedereen gewenste duurzaamheid leidt.  

Mulchen m.b.v. afbreekbare folie
In de Courgette- en Pompoenteelt maken we al altijd gebruik van biologisch afbreekbare folie die in banen uitgespreid wordt over het veld en waarin de planten gepoot worden. De voordelen hiervan zijn: Vroegheid (i.v.m. de 'warme voet'), onkruidonderdrukking en als gevolg daarvan géén wortelbeschadiging omdat er niet geschoffeld hoeft te worden.
Verder vindt er minder uitspoeling plaats van voedingstoffen, en wordt het vocht beter vastgehouden. 
Vroeger werd hiervoor zwart plasticfolie gebruikt, maar dit heeft - naast de negatieve milieuaspecten - als grote nadeel dat het ná de teelt opgeruimd moet worden, wat niet alleen extreem zwaar werk is, maar ook zéér kostbaar om 't af te voeren. 
De folie die wij gebruiken is gemaakt van Maïszetmeel (GGO-vrij) en volgens de fabrikanten volledig afbreekbaar, zonder verontreinigende restproducten; Na afloop van een teelt kan deze folie dus gewoon ondergeploegd worden.
Ons idee is het nu om ook andere groenten te gaan telen in deze 'mulchfilm', en dat óók vanwege de hierboven beschreven voordelen met als extra, schonere producten omdat er van opspattend zand geen sprake meer is.
In het seizoen 2010 deden we een aantal experimenten door handmatig gaatjes te prikken in een breed bed folie, en daarin alle soorten groenten te planten. 
De resultaten waren dermate goed dat we afgelopen herfst ter oriëntatie een aantal tuinbouwgebieden in Zuid- en Noord-Italië bezochten omdat we wisten dat dáár de teelt op folie op grote schaal voorkomt. Tevens bezochten we een grote landbouwbeurs (EIMA) in Bologna waar diverse Italiaanse fabrikanten hun plantmachines toonden waarmee gelijktijdig de folie gelegd wordt, en de plantjes er via een ingenieus systeem in geplant worden. 
Naar aanleiding van deze beurs kregen we nog de kans om de Ferrari-machinefabriek te bezoeken, en ook een groot tuinbouwbedrijf waar al jarenlang met dit soort plantmachines gewerkt wordt (60Ha sla, 8 miljoen planten!). 
Het resultaat:
Op dit moment beschikken we over een "Hortus due automatic" waarmee we dit voorjaar aan de slag gaan. 
We gaan deze plantmachine inzetten voor alle 'fijne groenten' (koolrabi, alle sla-soorten, op perspot-gezaaide uien en sjalotten), maar ook voor de knolselderie hebben we hoge verwachtingen.
Klik op het plaatje voor een video (openen in nieuw venster)   

Speciale teelten:

Door de gunstige klimatologische ligging is het telen van primeurgroenten altijd een specialiteit van 'de Waog' geweest; In het vroege voorjaar staan alle biologische groothandelaren in de rij om de eerste verse groenten en nieuwe aardappelen te mogen afnemen.
Ook het telen van minder bekende-of vergeten groenten is voor ons een uitdaging. 
De afzet vindt plaats naar biologische groothandelsbedrijven door het hele land, en ook wordt er regelmatig geëxporteerd naar België en Duitsland.
Steeds vaker worden we benaderd door 'conventionele' handelsbedrijven die ontdekt hebben dat ze op 'de Waog' terecht kunnen voor speciale producten waarnaar door hún klanten (vaak gerenommeerde Restaurants, e.d.) gevraagd wordt.

Op de foto de 'Palmkool', oftewel 'Cavelo Nero' die in Nederland als enige door de Waog op grotere schaal geteeld wordt. Klik op dit plaatje voor een video (openen in nieuw venster)

Teeltplan 2011 (voorlopig)

Aardappelen, vroege teelt (Frieslander, rode Raja, Ditta, Charlotte): 2 ha
Pompoenen (Oranje, Groen, Butternut, CrownPrince) en Courgette: 2,25 ha
Kolen (fijne koolsoorten en vroege sluitkolen): 2x 1 ha (dubbelteelt)
Fijne groenten (div. bladgewassen, venkel, rode bietjes, knolselderie, etc.): 2x 1 ha
Vroege uien (geel, wit, rood), sjalotten en voorjaars-prei: 2x 0,5 ha 
Suikermais: 0,5ha
Granen (Tarwe, Rogge, Spelt): 2 ha
Gras/Klaver (groenbemesting): 6,5ha
Bloemen, kruiden, en overigen: 0,5ha

              Aug. 2010:  Oogst van Spelt door Loonwerker Herman Tulmans